ทุเรียนลูกผสมจันทบุรี 1–10 เป็นกลุ่มพันธุ์ที่เกิดจากงานปรับปรุงพันธุ์และคัดเลือกของศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี กรมวิชาการเกษตร แต่ละพันธุ์มีที่มาและลักษณะต่างกัน ทั้งขนาดผล สีเนื้อ เนื้อสัมผัส กลิ่น และอายุเก็บเกี่ยว จึงควรศึกษาข้อมูลแยกตามหมายเลขพันธุ์ก่อนเลือกไปปลูก

พันธุ์แม่และพันธุ์พ่อที่ใช้ในชุดนี้มีชื่อที่คุ้นเคย เช่น ชะนี หมอนทอง ก้านยาว พวงมณี และนกหยิบ ส่วนจันทบุรี 5 มาจากเมล็ดก้านยาวผสมเปิด ซึ่งเอกสารไม่ได้ระบุชื่อพันธุ์พ่อ บทความนี้รวบรวมประวัติ คู่ผสม และลักษณะสำคัญจากเอกสารทางการ เพื่อให้ผู้ปลูกและผู้สนใจทุเรียนใช้เป็นจุดเริ่มต้นในการศึกษา

ทุเรียนลูกผสมจันทบุรีมีประวัติอย่างไร

การพัฒนาพันธุ์เริ่มจากการรวบรวมและศึกษาทุเรียนหลายพันธุ์ แล้วคัดเลือกพ่อแม่สำหรับผสมข้ามพันธุ์ ก่อนนำต้นกล้าลูกผสมไปปลูกและประเมินผลหลายปี เป้าหมายครอบคลุมคุณภาพการรับประทาน การให้ผลผลิต และการมีพันธุ์ที่เก็บเกี่ยวได้ต่างช่วงกัน

รายงานการวิจัยให้ความสำคัญกับน้ำหนักผล ความหนาเนื้อ สัดส่วนเนื้อต่อผล คุณภาพการรับประทาน และเมล็ดลีบ รวมถึงการติดผลและผลผลิต การกำหนดชื่อพันธุ์จึงตามมาหลังการประเมินและคัดเลือกต้นที่มีลักษณะตามเป้าหมาย

ตัวอย่างของกระบวนการคัดเลือกที่เห็นได้ชัดคือ จันทบุรี 1 จันทบุรี 8 และจันทบุรี 9 ต่างมาจากแม่ชะนีกับพ่อหมอนทอง แต่ได้รับการคัดเลือกเป็นคนละพันธุ์และมีลักษณะเฉพาะของตนเอง ดังนั้น การรู้เพียงชื่อคู่ผสมยังไม่เพียงพอสำหรับเลือกต้นพันธุ์ ต้องระบุหมายเลขจันทบุรีให้ครบด้วย

ตารางเปรียบเทียบคู่ผสมทุเรียนจันทบุรี 1–10

ตารางนี้แยกพันธุ์แม่และพันธุ์พ่อให้ชัดเจน คำว่า “ผสมเปิด” ของจันทบุรี 5 หมายถึงการผสมเกสรโดยเปิดตามธรรมชาติ ซึ่งในข้อมูลประวัติพันธุ์ที่อ้างถึงระบุเพียงต้นแม่ก้านยาว

ตัวเลขอายุเก็บเกี่ยวในบทความนับเป็นวันหลังดอกบาน และเป็นข้อมูลจากการศึกษาที่แหล่งอ้างอิงรายงาน ลักษณะผลและวันเก็บเกี่ยวจริงต้องประเมินร่วมกับสภาพแปลงและความแก่ของผล

รายละเอียดทุเรียนลูกผสมจันทบุรีแต่ละพันธุ์

จันทบุรี 1 — ชะนี × หมอนทอง

จันทบุรี 1 มีแม่พันธุ์ชะนีและพ่อพันธุ์หมอนทอง จุดที่ได้รับความสนใจคือเนื้อสีเหลือง เนื้อค่อนข้างละเอียดเหนียว และกลิ่นอ่อนมากตามฐานข้อมูลกรมวิชาการเกษตร จึงเป็นพันธุ์ที่ผู้สนใจทุเรียนกลิ่นอ่อนควรศึกษาเพิ่มเติม

ฐานข้อมูลระบุอายุเก็บเกี่ยวประมาณ 99–110 วันหลังดอกบาน คำอธิบายที่เหมาะสมคือ “กลิ่นอ่อนมาก” เพราะสื่อความหมายตรงกับเอกสาร และช่วยให้ผู้บริโภคตั้งความคาดหวังได้ชัดเจน

จันทบุรี 2 — ชะนี × พวงมณี

จันทบุรี 2 มีแม่พันธุ์ชะนีและพ่อพันธุ์พวงมณี ลักษณะผลค่อนข้างเล็ก เนื้อสีเหลืองเข้ม ละเอียดเหนียว กลิ่นอ่อน และมีเส้นใยน้อย ข้อมูลผลที่บันทึกมีน้ำหนักประมาณ 1.52–2.27 กิโลกรัม และอายุเก็บเกี่ยว 91–100 วันหลังดอกบาน

สำหรับผู้ที่สนใจผลขนาดค่อนข้างเล็ก ข้อมูลนี้ใช้เป็นแนวทางเปรียบเทียบกับพันธุ์อื่นได้ โดยยังควรดูผลจริงจากแปลงปลูกและสอบถามเงื่อนไขการดูแลที่เกี่ยวข้อง

จันทบุรี 3 — ก้านยาว × ชะนี

จันทบุรี 3 มีแม่พันธุ์ก้านยาวและพ่อพันธุ์ชะนี เนื้อสีเหลืองเข้ม ละเอียดเหนียว รสหวานมัน และมีกลิ่นค่อนข้างแรงตามข้อมูลพันธุ์ของกรมวิชาการเกษตร อายุเก็บเกี่ยวที่รายงานอยู่ที่ 87–109 วันหลังดอกบาน

เรื่องกลิ่นจึงเป็นจุดหนึ่งที่ควรดูแยกตามพันธุ์ ผู้ที่ชอบกลิ่นทุเรียนชัดเจนกับผู้ที่ต้องการกลิ่นอ่อนอาจมีความชอบต่างกัน แม้ทั้งสองจะสนใจทุเรียนในชุดจันทบุรีเหมือนกัน

จันทบุรี 4 — ก้านยาว × หมอนทอง

จันทบุรี 4 มีแม่พันธุ์ก้านยาวและพ่อพันธุ์หมอนทอง ลักษณะผลออกกลมรีแป้น เนื้อสีเหลือง รสหวานมัน เนื้อเหนียวละเอียด และกลิ่นอ่อน ฐานข้อมูลระบุอายุเก็บเกี่ยว 112–116 วันหลังดอกบาน หรือเฉลี่ย 114 วันจากข้อมูลเฉลี่ย 5 ปี

ผู้ที่ต้องการเปรียบเทียบกับจันทบุรี 6 ควรดูรายละเอียดแยกกัน แม้จะมีพ่อแม่คู่เดียวกัน ทั้งสองเป็นพันธุ์ที่คัดเลือกจากคนละสายต้น

จันทบุรี 5 — ก้านยาวผสมเปิด

จันทบุรี 5 ได้จากเมล็ดก้านยาวที่มีการผสมเกสรแบบเปิด หรือ Open pollination เอกสารประวัติไม่ได้กำหนดชื่อพันธุ์พ่อ จึงควรบันทึกคู่ผสมว่า “ก้านยาวผสมเปิด” ให้ตรงกับแหล่งข้อมูล

ลักษณะที่บันทึกไว้คือเนื้อสีเหลืองเข้ม รสหวานมัน เนื้อละเอียด ความเหนียวและกลิ่นอยู่ในระดับปานกลาง อายุเก็บเกี่ยว 100–109 วันหลังดอกบาน หรือเฉลี่ย 104 วันจากข้อมูลเฉลี่ย 5 ปี

จันทบุรี 6 — ก้านยาว × หมอนทอง

จันทบุรี 6 มีแม่พันธุ์ก้านยาวและพ่อพันธุ์หมอนทอง ฐานข้อมูลบรรยายเนื้อสีเหลือง รสหวานมัน เนื้อละเอียดเหนียว และกลิ่นปานกลาง อายุเก็บเกี่ยว 112–118 วันหลังดอกบาน หรือเฉลี่ย 115 วันจากข้อมูลเฉลี่ย 5 ปี

เมื่อเทียบข้อมูลกับจันทบุรี 4 จะพบว่าอายุเก็บเกี่ยวใกล้เคียงกัน แต่คำบรรยายเรื่องกลิ่นต่างกัน การชิมผลที่สุกเหมาะสมของแต่ละพันธุ์จึงช่วยประกอบการเลือกได้มากขึ้น

จันทบุรี 7 — ก้านยาว × ชะนี

จันทบุรี 7 มีแม่พันธุ์ก้านยาวและพ่อพันธุ์ชะนี เป็นสายต้นคัดเลือกหมายเลข 10-432-6 ฐานข้อมูลระบุเนื้อสีเหลืองเข้ม รสหวานมัน กลิ่นอ่อน และจัดเป็นพันธุ์ที่มีอายุเก็บเกี่ยวค่อนข้างสั้น

จันทบุรี 7 กับจันทบุรี 3 มีพ่อแม่คู่เดียวกัน แต่คำบรรยายกลิ่นในเอกสารแตกต่างกัน จึงควรตรวจป้ายชื่อพันธุ์และแหล่งที่มาของต้นพันธุ์ให้ชัดเจนเมื่อเลือกซื้อ 

จันทบุรี 8 — ชะนี × หมอนทอง

จันทบุรี 8 มีแม่พันธุ์ชะนีและพ่อพันธุ์หมอนทอง เป็นสายต้นคัดเลือกหมายเลข 5-451-5 เนื้อสีเหลือง ละเอียดเหนียว รสหวานมัน กลิ่นอ่อน และมีเส้นใยปานกลาง ฐานข้อมูลกรมวิชาการเกษตรระบุอายุเก็บเกี่ยวเฉลี่ย 114 วันหลังดอกบาน

หากกำลังเปรียบเทียบกับจันทบุรี 9 เรื่องที่ควรดูเป็นพิเศษคืออายุเก็บเกี่ยว เพราะข้อมูลของทั้งสองพันธุ์แสดงช่วงพัฒนาผลที่ต่างกัน

จันทบุรี 9 — ชะนี × หมอนทอง

จันทบุรี 9 มีแม่พันธุ์ชะนีและพ่อพันธุ์หมอนทอง เป็นสายต้นคัดเลือกหมายเลข 5-441-13 เนื้อสีเหลือง รสหวานมัน และเนื้อเหนียวละเอียด จุดที่แยกจากจันทบุรี 8 ได้ชัดในฐานข้อมูลคืออายุเก็บเกี่ยวค่อนข้างยาว เฉลี่ย 138 วันหลังดอกบาน

ข้อมูลนี้มีประโยชน์สำหรับเริ่มวางแผนช่วงผลผลิต แต่ผู้ปลูกต้องบันทึกวันดอกบานและประเมินความแก่ของผลในแปลงจริงร่วมด้วย

จันทบุรี 10 — ชะนี × นกหยิบ

จันทบุรี 10 มีแม่พันธุ์ชะนีและพ่อพันธุ์นกหยิบ เอกสารกรมวิชาการเกษตรระบุเนื้อสีเหลืองเข้ม เนื้อละเอียดเหนียว รสมันมากและหวานปานกลาง โดยเอกสารลักษณะพันธุ์ระบุสายต้นคัดเลือก IIICN 6-2-1-13

เอกสารการจัดการทุเรียนเพื่อการส่งออกตลอดห่วงโซ่อุปทานรายงานอายุเก็บเกี่ยว 89–106 วันหลังดอกบาน ส่วนเอกสารลักษณะพันธุ์บันทึกผลขนาดปานกลาง น้ำหนักประมาณ 2.47–3.17 กิโลกรัม ตัวเลขเหล่านี้เป็นข้อมูลของตัวอย่างที่ศึกษา

อ่านข้อมูลวันเก็บเกี่ยวอย่างไรให้ใช้ประโยชน์ได้

คำว่า “อายุเก็บเกี่ยว 114 วันหลังดอกบาน” หมายถึงช่วงเวลาพัฒนาผลที่เอกสารรายงาน การนำไปวางแผนสวนจึงต้องเริ่มจากวันดอกบานของรุ่นผลนั้น และติดตามความแก่ของผลประกอบ ไม่ควรนำตัวเลขไปกำหนดวันตัดเหมือนกันทุกต้นหรือทุกพื้นที่

การใช้ข้อมูลอย่างเหมาะสมทำได้โดยบันทึกชื่อพันธุ์ วันดอกบาน วันเก็บเกี่ยว และคุณภาพผลที่ได้ในแต่ละรุ่น แล้วเปรียบเทียบกับข้อมูลอ้างอิง การบันทึกต่อเนื่องจะช่วยให้เข้าใจพฤติกรรมของพันธุ์นั้นในแปลงตนเองมากขึ้น

ในบทความนี้ใช้ฐานข้อมูลพันธุ์ของกรมวิชาการเกษตรเป็นหลัก และระบุแหล่งข้อมูลไว้ท้ายเรื่อง หากเอกสารรายงานค่าต่างกัน ควรอ่านวิธีศึกษาและสภาพแปลงประกอบ แทนการรวมตัวเลขจากต่างแหล่งเป็นค่ารับรองเดียว

ก่อนเลือกปลูกทุเรียนลูกผสมจันทบุรี ควรพิจารณาอะไร

• เป้าหมายการปลูก ผู้ปลูกเพื่อรับประทานเองอาจให้ความสำคัญกับรสชาติและกลิ่น ส่วนผู้ปลูกเพื่อจำหน่ายควรศึกษาผู้รับซื้อและความต้องการของลูกค้าควบคู่กัน
• สภาพพื้นที่ ข้อมูลพันธุ์หลายรายการแนะนำเขตปลูกทุเรียนภาคตะวันออก เช่น จันทบุรี ตราด และระยอง หรือพื้นที่ที่มีสภาพภูมิอากาศใกล้เคียง ควรประเมินแหล่งน้ำ การระบายน้ำ และการดูแลในพื้นที่จริงก่อนขยายจำนวนปลูก
• ชื่อพันธุ์และที่มาของยอด ระบุ “จันทบุรี” พร้อมหมายเลขให้ครบ สอบถามแหล่งต้นแม่และวิธีขยายพันธุ์ โดยเฉพาะเมื่อซื้อหลายพันธุ์พร้อมกัน
• ความพร้อมของต้นพันธุ์ ขอรูปต้นจริง ตรวจขนาดต้น ป้ายพันธุ์ และรายละเอียดการจัดส่งก่อนยืนยันคำสั่งซื้อ
• การติดตามผลในสวน หากยังไม่มีประสบการณ์กับพันธุ์นั้นในพื้นที่ ควรเริ่มปลูกในจำนวนที่ดูแลและเก็บข้อมูลได้ แล้วใช้ผลที่เกิดขึ้นจริงประกอบการขยายสวน

การขยายพันธุ์เพื่อรักษาลักษณะพันธุ์ที่คัดเลือกแล้วควรตรวจสอบที่มาของส่วนพันธุ์ดี กรมวิชาการเกษตรระบุว่าการเสียบยอดและการทาบกิ่งเป็นวิธีที่นิยมใช้เพื่อคงพันธุ์เดิม

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับทุเรียนลูกผสมจันทบุรี

ทุเรียนจันทบุรี 1, 8 และ 9 เป็นพันธุ์เดียวกันหรือไม่

เป็นคนละพันธุ์ แม้ทั้งสามมีแม่ชะนีและพ่อหมอนทองเหมือนกัน แต่เป็นคนละสายต้นคัดเลือกและมีรายละเอียดประจำพันธุ์ต่างกัน จึงควรระบุหมายเลขพันธุ์ให้ครบเมื่อสอบถามหรือสั่งซื้อ

จันทบุรี 5 มีพันธุ์พ่อเป็นอะไร

เอกสารระบุว่าได้จากเมล็ดก้านยาวผสมเปิด จึงทราบต้นแม่ว่าเป็นก้านยาว ส่วนชื่อพันธุ์พ่อไม่ได้ระบุในข้อมูลประวัติที่อ้างถึง

ทุเรียนลูกผสมจันทบุรีทุกพันธุ์มีกลิ่นอ่อนหรือไม่

กลิ่นแตกต่างกันตามพันธุ์ เช่น ฐานข้อมูลบรรยายจันทบุรี 1 ว่ากลิ่นอ่อนมาก จันทบุรี 3 ว่ากลิ่นค่อนข้างแรง และจันทบุรี 6 ว่ากลิ่นปานกลาง ควรอ่านลักษณะของแต่ละหมายเลขแยกกัน

คำว่าลูกผสมกับเสียบยอดต่างกันอย่างไร

“ลูกผสม” กล่าวถึงที่มาจากการผสมพันธุ์และการคัดเลือกต้นใหม่ ส่วน “เสียบยอด” เป็นวิธีขยายพันธุ์ที่นำยอดพันธุ์ที่ต้องการมาเชื่อมกับต้นตอ ต้นทุเรียนพันธุ์ลูกผสมที่คัดเลือกแล้วจึงสามารถขยายต่อด้วยการเสียบยอดได้

ควรเลือกจันทบุรีหมายเลขไหนไปปลูก

เริ่มจากรสชาติและกลิ่นที่ต้องการ เป้าหมายการขาย ความพร้อมของพื้นที่ และข้อมูลจากผู้ปลูกในสภาพแวดล้อมใกล้เคียง จากนั้นจึงเปรียบเทียบแต่ละพันธุ์และตรวจสอบแหล่งต้นพันธุ์ก่อนตัดสินใจ

สอบถามต้นพันธุ์ทุเรียนกับสวนลุงหมูป้าตุ้ยพันธุ์ไม้

สนใจทุเรียนลูกผสมจันทบุรี หรือต้องการเลือกต้นพันธุ์ทุเรียนไปปลูก สามารถสอบถามกับ สวนลุงหมูป้าตุ้ยพันธุ์ไม้ จังหวัดจันทบุรี โดยแจ้งชื่อพันธุ์และหมายเลขที่สนใจ เพื่อให้ทีมงานตรวจสอบต้นที่มีจำหน่าย รุ่นหรือขนาดต้น ราคา และการจัดส่งในช่วงนั้น

ทัก LINE @kingpandurian แล้วพิมพ์ “สนใจทุเรียนจันทบุรี” พร้อมหมายเลขพันธุ์และจำนวนที่ต้องการ เพื่อขอดูรูปต้นจริงและรายละเอียดก่อนสั่งซื้อ

เมื่อยืนยันรายการแล้ว แจ้ง ชื่อผู้รับ ที่อยู่จัดส่ง เบอร์โทรศัพท์ ชื่อพันธุ์ รุ่นหรือขนาดต้น และจำนวนต้น ในแชตได้เลยครับ

โทรสอบถาม 089-939-2635

ที่ตั้งสวน ซอยสมประสงค์ ตำบลแก่งหางแมว อำเภอแก่งหางแมว จังหวัดจันทบุรี

ดูข้อมูลพันธุ์ทุเรียนและต้นพันธุ์ของสวน · ดูแผนที่มาสวน

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

เรียบเรียงจากข้อมูลพันธุ์และเอกสารของกรมวิชาการเกษตร คำบรรยายลักษณะและตัวเลขเป็นข้อมูลที่แหล่งอ้างอิงรายงาน

1. กรมวิชาการเกษตร — ทุเรียนพันธุ์ กวก. จันทบุรี 1
2. กรมวิชาการเกษตร — ทุเรียนพันธุ์ กวก. จันทบุรี 2
3. กรมวิชาการเกษตร — ทุเรียนลูกผสมพันธุ์จันทบุรี 3
4. กรมวิชาการเกษตร — ทุเรียนลูกผสมพันธุ์ กวก. จันทบุรี 4
5. กรมวิชาการเกษตร — ทุเรียนลูกผสมพันธุ์ กวก. จันทบุรี 5
6. กรมวิชาการเกษตร — ทุเรียนลูกผสมพันธุ์ กวก. จันทบุรี 6
7. กรมวิชาการเกษตร — ทุเรียนพันธุ์ กวก. จันทบุรี 7
8. กรมวิชาการเกษตร — ทุเรียนพันธุ์ กวก. จันทบุรี 8
9. กรมวิชาการเกษตร — ทุเรียนพันธุ์ กวก. จันทบุรี 9
10. สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร — การจัดการทุเรียนเพื่อการส่งออกตลอดห่วงโซ่อุปทาน พิมพ์ครั้งที่ 1 ตุลาคม 2567 หน้า 10–12
11. กองคุ้มครองพันธุ์พืช กรมวิชาการเกษตร — เอกสารลักษณะพันธุ์จันทบุรี 10 หน้า 2–3
12. สถาบันวิจัยพืชสวน — ข้อมูลทุเรียนหมอนทอง หัวข้อพันธุ์และการขยายพันธุ์
13. กรมวิชาการเกษตร — รายงานผลวิจัยทุเรียน พ.ศ. 2559–2564 ส่วนความเป็นมาของการคัดเลือกพันธุ์ลูกผสม