ประวัติทุเรียนทองลาบู จาก “ไอ้ขี้เหล็ก” แห่งบ้านเหมืองลาบู จังหวัดยะลา

เรียบเรียงโดยสวนลุงหมูป้าตุ้ยพันธุ์ไม้ · ประวัติครอบครัวจากคำบอกเล่าของคุณสุวรรณ ศิริมาศ · เผยแพร่ครั้งแรก 9 มีนาคม 2564

ทุเรียนทองลาบู เป็นทุเรียนพื้นบ้านจากบ้านเหมืองลาบู ตำบลปะแต อำเภอยะหา จังหวัดยะลา ตามประวัติที่คุณสุวรรณ ศิริมาศ เล่าให้สวนลุงหมูป้าตุ้ยพันธุ์ไม้ฟัง ครอบครัวของเขาเพาะต้นแรกจากเมล็ดราว พ.ศ. 2510 ก่อนจะใช้ชื่อทองลาบู คนในบ้านรู้จักทุเรียนต้นนี้ในชื่อ “ไอ้ขี้เหล็ก”

ทำไมจึงเรียก “ไอ้ขี้เหล็ก” แล้วชื่อ “ทองลาบู” มาจากไหน

นายสมบูรณ์และนางประจบ ศิริมาศ พ่อแม่ของคุณสุวรรณ นำต้นกล้าทุเรียนที่เพาะไว้ไปปลูกใกล้ต้นขี้เหล็กที่มีอยู่ตั้งแต่สมัยคุณย่า ต้นขี้เหล็กเป็นจุดสังเกตของคนในครอบครัว เมื่อพูดถึงทุเรียนต้นนั้นจึงเรียกกันว่า “ไอ้ขี้เหล็ก”

ชื่อที่ใช้กันในวันนี้มีที่มาสองส่วน “ทอง” มาจากความหมายของชื่อ “สุวรรณ” ส่วน “ลาบู” มาจากชื่อหมู่บ้านที่ปลูกต้นแม่ บ้านเหมืองลาบูอยู่ในหมู่ที่ 8 ตำบลปะแต กรมศิลปากรบันทึกว่าบริเวณนี้เคยเป็นที่ตั้งเหมืองดีบุกที่รู้จักกันในชื่อ “เหมืองแร่ลาบู” หรือ “เหมืองฟักทอง”

คนยืนเทียบขนาดโคนต้นแม่พันธุ์ทุเรียนทองลาบูที่บ้านเหมืองลาบู จังหวัดยะลา — ต้นแม่พันธุ์ที่บ้านเหมืองลาบู ภาพประกอบประวัติที่สวนเผยแพร่เมื่อ พ.ศ. 2564

เหตุใดคุณสุวรรณจึงเก็บยอดจากต้นแม่

ราว พ.ศ. 2556 ระหว่างเดินทางไปเชียงราย คุณสุวรรณแวะชิมทุเรียนที่อุตรดิตถ์ เมื่อเทียบกับผลจากต้นที่บ้าน เขาเห็นว่าเนื้อหนาเหนียวและรสหวานหอมของทุเรียนที่ครอบครัวปลูกมีดีพอที่จะขยายพันธุ์ต่อ ต่อมาเมื่อต้นแม่เริ่มทรุด ลำต้นเป็นโพรงและใบเหลือง คุณสุวรรณจึงปีนขึ้นไปตัดยอด แล้วให้เพื่อนสนิทช่วยขยายพันธุ์ในตำบลปะแต จนต้นที่ปลูกต่อให้ผล

ต้นแรกเกิดจากเมล็ด ส่วนต้นที่ต้องการเก็บลักษณะเดิมไว้ขยายต่อใช้ยอดจากต้นแม่ เหตุผลคือทุเรียนผสมข้ามได้ ต้นที่งอกจากเมล็ดในผลทองลาบูจึงอาจให้ผลต่างจากต้นแม่ การเสียบยอดช่วยรักษาลักษณะของต้นที่เลือกไว้

เนื้อทุเรียนทองลาบูเป็นอย่างไร

คุณสุวรรณบรรยายว่าเนื้อทองลาบูหนา แน่นคล้ายครีม และมีรสหวานหอม ส่วนจุดที่คนชิมทางสวนพูดถึงเป็นพิเศษคือ ความเหนียวของเนื้อ

ผลทุเรียนทองลาบูผ่าเปิด เห็นพูเนื้อสีเหลืองและเมล็ดสีน้ำตาล — ผลทองลาบูที่ผ่าให้เห็นสีและลักษณะของพูเนื้อ ภาพจากสวนลุงหมูป้าตุ้ยพันธุ์ไม้

ชมคลิปรีวิวผลทองลาบูที่คุณสุวรรณส่งมาให้สวนชิม เผยแพร่ 29 สิงหาคม 2563

หลักฐานของทองลาบูที่ยะลาและจันทบุรี

บันทึกที่ระบุปีและย้อนดูต้นเรื่องได้
ช่วงเวลา	สิ่งที่บันทึกไว้
พ.ศ. 2563	รายงานกองทุนคุ้มครองพันธุ์พืชระบุทองลาบูไว้ในผลสำรวจพันธุ์พืชที่มีศักยภาพเป็นพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่น ลำดับที่ 18 โดยระบุสำนักงานเกษตรอำเภอยะหา จังหวัดยะลา
29 สิงหาคม 2563	ช่องของสวนที่จันทบุรีเผยแพร่คลิปรีวิวทองลาบู โดยระบุว่าคุณสุวรรณส่งผลทุเรียนจากบ้านลาบู จังหวัดยะลา มาให้ชิม
9 มีนาคม 2564	สวนลุงหมูป้าตุ้ยพันธุ์ไม้เผยแพร่ประวัติที่คุณสุวรรณเล่าถึงต้นแม่และที่มาของชื่อทองลาบู
4 พฤษภาคม 2564	สวนเผยแพร่ภาพการแพ็กต้นพันธุ์สำหรับผู้สั่งจองรอบแรก และระบุว่าเปิดจองไว้ 100 ต้น

รายงาน พ.ศ. 2563 ยืนยันว่ามีการบันทึกชื่อทองลาบูในอำเภอยะหาในปีนั้น ส่วนการยืนยันสถานะการจดทะเบียนพันธุ์ต้องอ้างประกาศรับจดทะเบียนแยกต่างหาก

สอบถามต้นพันธุ์ทุเรียนทองลาบูจากสวนโดยตรง

อยากปลูกทองลาบูไว้ชิมเอง ทัก LINE @kingpandurian แล้วพิมพ์ “สนใจทองลาบู” เพื่อขอดูรูปต้นจริง เช็กขนาดต้น ราคา และรอบจัดส่งกับสวนลุงหมูป้าตุ้ยพันธุ์ไม้ อำเภอแก่งหางแมว จังหวัดจันทบุรี ได้เลยครับ

เมื่อเลือกรุ่นได้แล้ว แจ้งขนาดต้น จำนวนที่ต้องการ ชื่อผู้รับ ที่อยู่จัดส่ง และเบอร์โทรศัพท์ทางแชต ทางสวนยินดีแนะนำวิธีปลูกและให้น้ำช่วงต้นตั้งตัวครับ

โทรคุยกับสวน 089-939-2635 · แผนที่และช่องทางติดต่อสวน

แหล่งข้อมูล

คุณสุวรรณ ศิริมาศ ผู้ให้ประวัติต้นแม่และที่มาของชื่อพันธุ์ บันทึกเดิมของสวนลุงหมูป้าตุ้ยพันธุ์ไม้ เผยแพร่บนหน้านี้เมื่อ 9 มีนาคม 2564 · วิดีโอรีวิวผลจากเจ้าของต้นพันธุ์ โดยสวนลุงหมูป้าตุ้ยพันธุ์ไม้ เผยแพร่ 29 สิงหาคม 2563
กรมศิลปากร เหมืองแร่ลาบู หรือ เหมืองฟักทอง ข้อมูลที่ตั้งและประวัติพื้นที่
กรมวิชาการเกษตร การขยายพันธุ์ทุเรียน ข้อมูลการเพาะเมล็ดและการเสียบยอด
พลังเกษตร ลุงหมูป้าตุ้ย พันธุ์ไม้ ราชาพันธุ์ทุเรียนระดับชาติ บทสัมภาษณ์สวนที่กล่าวถึงลักษณะเนื้อทองลาบู
กรมวิชาการเกษตร รายงานผลการดำเนินงานของกองทุนคุ้มครองพันธุ์พืช ประจำปีบัญชี พ.ศ. 2563 ผลสำรวจข้อมูลจากชุมชน รายการที่ 18
สวนลุงหมูป้าตุ้ยพันธุ์ไม้ บันทึกการจัดส่งต้นพันธุ์ทองลาบูรอบจองครั้งแรก เผยแพร่ 4 พฤษภาคม 2564